Jane Black (née Rushton)|Gepubliseer
Baie mense neem aan dat as hulle ‘n geldige testament in plek het, hul boedelbeplanning voltooi is. In werklikheid is ‘n testament slegs een deel van die breër boedelbeplanningsproses.
‘n Testament kan wetlik afdwingbaar en versigtig opgestel wees, maar dit beteken nie noodwendig dat die boedel eenvoudig sal wees om te beredder nie. Een van die mees algemene probleme wat met die bereddering van bestorwe boedels ondervind word, is nie die bewoording van die testament self nie, maar eerder ‘n gebrek aan likiditeit in die boedel.
Boedelbeplanning gaan dus nie net daaroor om te besluit wie wat erf nie. Dit gaan ook daaroor om te verseker dat daar genoeg kontant in die boedel beskikbaar sal wees om praktiese uitvoering aan daardie wense te gee.
Wat is boedellikiditeit?
Boedellikiditeit verwys na die kontant wat in ‘n bestorwe boedel beskikbaar is om laste, belasting en administrasie-uitgawes te vereffen. ‘n Persoon kan waardevolle bates besit soos eiendom, besigheidsbelange, beleggingsportefeuljes of voertuie, terwyl hy baie min toeganklike kontant byderhand het. Dit kan aansienlike druk op beide die eksekuteur en die oorledene se familie plaas.
‘n Boedel sal dalk ‘n reeks uitgawes moet dek, insluitend, onder andereboedelbelasting; inkomstebelastingverpligtinge (beide voor- en na-dood); kapitaalwinsbelastinggevolge wat deur dood veroorsaak word; transport- en oordragkoste; uitstaande skuld soos lenings, kredietkaarte, verbande of voertuigfinansiering; eksekuteursfooie; onderhoudseise en ander administrasie-uitgawes en -laste.
Waar daar onvoldoende likiditeit in die boedel is, sal die eksekuteur dalk bates moet verkoop om kontant in te samel om hierdie verpligtinge te vereffen. Dit kan veral moeilik raak waar die betrokke bate ‘n familiehuis, ‘n plaas, ‘n besigheidsbelang of ‘n ander bate is wat die oorledene spesifiek bedoel het om vir ‘n begunstigde te bewaar.
‘Batesryk’ is nie noodwendig gelyk aan boedellikiditeit nie
Likiditeitskwessies ontstaan dikwels waar ‘n persoon se rykdom vasgebind is in bates wat op papier waardevol is, maar nie maklik in kontant omgeskakel word nie.
Selfs waar ‘n testament duidelik aandui wie ‘n bepaalde bate moet erf, is die praktiese realiteit dat bates soms verkoop moet word bloot om die boedel toe te laat om sy verpligtinge na te kom. In daardie omstandighede kan die eksekuteur beperkte ruimte hê om daardie bate vir die beoogde begunstigde te bewaar.
In sommige gevalle kan begunstigdes kies om fondse tot die boedel by te dra om ‘n likiditeitstekort te dek. Byvoorbeeld, ‘n begunstigde wat ‘n familie-eiendom of beleggingsportefeulje wil behou, kan kies om die nodige tekort in die boedel te betaal eerder as om toe te laat dat daardie spesifieke bate verkoop word. Alhoewel dit ‘n praktiese oplossing kan bied, is dit nie altyd finansieel moontlik nie en skep dit dikwels bykomende druk en moeilike besluite vir gesinne gedurende ‘n reeds emosionele tyd.
Daarom moet boedelbeplanning nie net op die bewoording van die Testament fokus nie. Dit moet ook oorweeg of die boedel voldoende likiditeit sal hê om te verseker dat die oorledene se wense realisties en doeltreffend uitgevoer kan word sonder onnodige komplikasies of gedwonge bateverkope.
Boedelbelasting moet ook oorweeg word
Boedelbelasting is nog ‘n belangrike deel van die likiditeitsberekening, aangesien dit dikwels een van die hoogste kostes in ‘n boedel kan wees. In Suid-Afrika word boedelbelasting teen 20% gehef op die eerste R30 miljoen van die belasbare waarde van ‘n boedel en 25% op die belasbare waarde bo R30 miljoen.
Alhoewel nie elke boedel boedelbelasting sal trek nie, waar dit wel van toepassing is, benodig die boedel steeds voldoende likiditeit om die las te vereffen. Dit is nie ongewoon dat gesinne die mate waarin boedelbelasting en verwante belastings die boedel se beskikbare kontantvloei kan beïnvloed, onderskat nie.
Hersien die Plan voordat die gesin daarop moet staatmaak
’n Nuttige boedelbeplanningsoorsig moet meer in ag neem as of die testament geldig en veilig gestoor is. Dit moet behels die vra van praktiese vrae soos:
- Watter bates val in die belasbare boedel?
- Watter bates is bedoel vir spesifieke begunstigdes?
- Moet ‘n bate as ‘n spesifieke bemaking gelaat word, of deel van die oorblyfsel vorm om te verhoed dat dit omhein word?
- Watter skuld, belasting en administrasiekoste moet dalk betaal word?
- Sal daar genoeg kontant beskikbaar wees om daardie bedrae te betaal?
- Wat gebeur met ‘n besigheid, plaas of eiendom as die eksekuteur kontant benodig?
- Sal ‘n langslewende gade of afhanklike toegang hê tot voldoende fondse tydens die administrasieproses?
- Is die benoemde eksekuteur geskik vir die aard en kompleksiteit van die boedel?
Hierdie vrae is veral belangrik na groot lewensgebeure, insluitende huwelik, egskeiding, die geboorte van ‘n kind, die aankoop van eiendom, die begin of verkoop van ‘n besigheid, aftrede of die dood van ‘n gade of nabye familielid.
‘n Testament moet wettig, duidelik en werkbaar wees
’n Geldige testament is noodsaaklik, maar dit is nie die volle boedelplan nie. Die belangriker vraag is of die testament, die bates, die laste, die gesinsomstandighede en die boedellikiditeit alles prakties en volhoubaar saamwerk.
Waar hulle dit nie doen nie, kan die gesin gelaat word met ‘n regsgeldige dokument wat moeilik is om in die praktyk te implementeer. ’n Behoorlike boedelbeplanningsoorsig kan help om hierdie potensiële kwessies vroeg te identifiseer en praktiese stappe te laat neem voordat dit probleme vir die eksekuteur en die gesin word.
As jou testament nie onlangs hersien is nie, praat asseblief met ‘n ervare boedelkundige oor of jou boedelplan nie net geldig is nie, maar ook prakties en werkbaar in werklikheid is.
* Black (née Rushton) is die direkteur by Fairbridges Attorneys.
PERSOONLIKE FINANSIES
