Finansiële druk eis toenemend ‘n tol op Suid-Afrikaners se geestesgesondheid en huislewe aangesien stygende lewenskoste en toenemende skuld baie huishoudings laat sukkel om die hoof te bied.
DebtBusters se vyfde jaarlikse Money Stress Tracker het bevind dat huis-lewe stres sy hoogste vlak bereik het sedert die opname begin het, met huislewe stres wat 42% bereik het; met meer as ‘n derde gestyg in vergelyking met 2025, en die hoogste aangetekende vlak sedert die opname in 2022 begin het.
“Ons dink dit is ‘n belangrike aanduiding van akute stres in terme van hoeveel van jou geld byna onmiddellik in- en uitgaan,” het Benay Sager, uitvoerende hoof van DebtBusters, gesê.
In die algemeen het 72% gesê dat hulle finansiële stres ervaar, wat ‘n effense afname vanaf verlede jaar is – ‘n neiging wat voortgeduur het sedert 2023 toe hierdie vlak op 78% was. Sager het tydens ‘n konferensieoproep daarop gewys dat dit die tyd was van “berugte beurtkrag” en hoë inflasie, veral op voedsel.
Voortdurende bekommernisse
Die kliniese sielkundige Andrea du Plessis het gesê langdurige finansiële druk het van ‘n af en toe uitdaging in ‘n chroniese sielkundige las ontwikkel. “Finansiële stres is nie meer ‘n geleentheidsuitdaging nie – dit het ‘n konstante sielkundige toestand geword,” het sy gesê.
Du Plessis het gesê chroniese finansiële druk kan konsentrasie, besluitneming en emosionele regulering benadeel, terwyl baie mense in ‘n verhoogde staat van gereedheid gebly het selfs wanneer hulle nie aktief met rekeninge of skuld te doen gehad het nie.
“Wanneer ons dit by die huis inbring wat veronderstel is om ons toevlugsoord, ons veilige ruimte te wees, dan het ons nêrens plek waar ons veilig voel nie,” het sy gesê.
Du Plessis het bygevoeg dat “veiligheid as sodanig nie net is dat ons veilig voel tuis of by die werk nie, maar ook intern. As ons nie innerlik sielkundig veilig voel nie, dan is dit nogal ‘n probleem”.
Onvolhoubaar
Die opname het ook bevind dat meer as die helfte van die 18 000 respondente meer as 40% van hul huisbetaalde diensskuld bestee, vyf persentasiepunte hoër as verlede jaar – ‘n syfer wat DebtBusters sê word oor die algemeen as onvolhoubaar beskou aangesien dit verbruikers min ruimte laat om die stygende lewenskoste of onverwagte uitgawes te hanteer.
DebtBusters se indeks volg op ‘n National Debt Counseling Association (NDCA) wat sê stygende lewenskoste en skuldterugbetalings laat baie huishoudings met min of geen besteebare inkomste om te spaar.
Die vereniging se waarskuwing word weerspieël in TransUnion se jongste Verbruikerspolsstudie, wat bevind het dat 39% van Suid-Afrikaners verwag om ten minste een rekening of leningterugbetaling te mis.
Terselfdertyd het die lewenskoste rentekoerse verbygesteek as die grootste bron van finansiële angs. Kommer oor inflasie het die afgelope jaar met 28% gestyg, terwyl kommer oor elektrisiteitskoste byna verdubbel het en met 99% toegeneem het, wat die groeiende druk op huishoudings se begrotings weerspieël.
Die lewe is duur
Die probleem was nie swak finansiële dissipline nie, maar negatiewe kontantvloei, waar noodsaaklike maandelikse uitgawes soos behuising, voertuigfinansiering, versekering, skoolgeld, munisipale rekeninge en skuldterugbetalings maandelikse inkomste oorskry het, het René Moonsamy, voorsitter van die NDCA, gesê.
Die opname het bevind jonger Suid-Afrikaners het voortgegaan om die hoogste vlakke van finansiële stres te rapporteer, terwyl vroue meer geneig was as mans om te sê geldbekommernisse het hul welstand beïnvloed.
Driekwart van respondente onder die ouderdom van 35 sê hulle is angstig of stres oor hul finansies, terwyl die opname hoë stres onder vroue toegeskryf het aan die behoefte om meer onmiddellike bekommernisse te prioritiseer, soos om emosionele versorgers te wees. Huis-lewe stres vir vroue het ‘n vyf jaar hoogtepunt bereik.
Kry hulp
Sager het gesê die bevindinge weerspieël die kumulatiewe impak van etlike jare se finansiële druk op huishoudelike finansies.
“Suid-Afrikaners het ’n lang tydperk van ekonomiese druk verduur, met hoër lewenskoste, verhoogde skuldlas en aanhoudende druk op huishoudelike finansies,” het hy gesê.
Ten spyte van die uitdagings, het die opname gevind dat verbruikers meer gewillig word om professionele hulp te soek.
Die persentasie respondente wat gesê het hulle sal skuldberading oorweeg, het van 36% verlede jaar tot 40% vanjaar toegeneem, wat groter erkenning aandui dat finansiële probleme dikwels ingryping verg eerder as om bloot te wag vir omstandighede om te verbeter.
IOL BESIGHEID
