Terwyl Suid-Afrika voorberei om Jeugdag op 16 Junie te herdenk, het die Kantoor van die FAIS Ombud die finansiële gewoontes van jong verbruikers uitgelig, wat onthul dat begrafnisversekering die dominante finansiële produk onder die land se jeug bly.
Volgens die Ombud se jongste syfers het Suid-Afrikaners tussen die ouderdomme van 15 en 34 – ’n demografie wat ongeveer een derde van die nasionale bevolking uitmaak – slegs 18% van alle formele klagtes wat die Kantoor ontvang het gedurende die 2025/26-boekjaar ingedien. Van daardie klagtes het ‘n beduidende 67% met begrafnisversekeringspolisse verband gehou.
Die syfers versterk breër industrienavorsing wat toon dat begrafnisdekking steeds die versekeringsproduk wat die meeste onder jong Suid-Afrikaners gehou word, bly. Die tendens word grootliks toegeskryf aan kulturele en gesinsverantwoordelikhede, met baie jongmense wat finansiële beskerming vir ouers, familie en uitgebreide familielede prioritiseer.
Die FAIS Ombud glo egter dat baie jong verbruikers dalk ander belangrike finansiële instrumente miskyk wat hulle kan help om langtermyn finansiële sekuriteit te bou.
“Lewensdekkingspolisse, spaargeld en beleggings is instrumente wat diegene wat begin het, kan help om hul skaars hulpbronne effektief te benut om bates te bekom en hul inkomste teen onvoorsiene lewensgebeure te beskerm,” het die kantoor gesê.
Ten spyte van hul potensiële voordele, bly die opname van hierdie produkte relatief laag onder jonger verbruikers. Die Ombud skryf dit grootliks toe aan beperkte finansiële geletterdheid en ‘n gebrek aan bewustheid oor beskikbare finansiële beplanningsopsies.
Die Kantoor moedig jongmense aan om leiding van gekwalifiseerde finansiële professionele persone te soek, maar waarsku dat verbruikers eers moet verseker dat enige adviseur wat hulle inskakel behoorlik gelisensieer is.
“Die belangrikste aspek is om te verseker dat die finansiële beplanner waarmee jy te doen het by die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA) geregistreer is om advies en tussengangerdienste te verskaf,” het die Ombud opgemerk.
Registrasie by die FSCA bied verbruikers ‘n belangrike laag van beskerming. Dit bevestig dat ‘n adviseur aan die vereiste bevoegdheidstandaarde voldoen het en gee ook aan verbruikers toegang tot verhaalmeganismes sou probleme ontstaan.
Die FAIS Ombud het beklemtoon dat gelisensieerde finansiële adviseurs binne sy jurisdiksie val, wat die Kantoor toelaat om klagtes te ondersoek waar verbruikers meen dat hulle finansiële verlies gely het as gevolg van ongeskikte advies.
Dit sluit situasies in waar versekeringseise afgekeur word weens swak advies, of waar spaar- en beleggingsprodukte aanbeveel is sonder behoorlike inagneming van ‘n verbruiker se persoonlike omstandighede en finansiële behoeftes.
Die Kantoor het ook gewaarsku dat die vinnige groei van digitale finansiële platforms beide geleenthede en risiko’s vir jonger beleggers inhou.
“Dit is belangrik om te verseker dat die entiteit met wie jy te doen het ’n geregistreerde finansiëlediensteverskaffer by die FSCA is,” het die Ombud gesê.
Die waarskuwing kom namate meer jong Suid-Afrikaners hulle wend tot mobiele-eerste-beleggingstoepassings, mikro-beleggingsplatforms en ander tegnologie-gedrewe finansiële produkte om welvaart te bou. Terwyl hierdie innovasies toegang tot beleggings verbreed het, kan verbruikers wat ongelisensieerde verskaffers gebruik, hulself sonder beroep vind indien dispute sou ontstaan.
Die Ombud het beklemtoon dat hy nie klagtes teen entiteite wat buite die regulatoriese raamwerk werksaam is, kan ondersoek nie.
Nog ‘n belangrike oorweging vir jong verbruikers is om te verstaan hoe finansiële adviseurs vergoed word. Adviesfooie, kommissies en ander heffings kan langtermynbeleggingsgroei aansienlik beïnvloed as dit nie van meet af aan behoorlik verstaan word nie.
Verbruikers word aangeraai om vas te stel of ‘n adviseur kommissie-gebaseerde inkomste verdien of ‘n vaste fooi vra, en om die langtermyn impak wat hierdie koste op hul spaargeld en beleggingsopbrengste kan hê, te verstaan.
Die Kantoor beveel ook aan dat jong beleggers bepaal of ‘n adviseur ‘n gekoppelde agent is, wat slegs produkte van ‘n enkele instelling kan aanbeveel, of ‘n onafhanklike adviseur met toegang tot produkte van verskeie verskaffers.
Uiteindelik glo die Ombud dat finansiële bemagtiging begin met verbruikers wat aktief belang stel om die produkte en dienste wat aan hulle aanbeveel word, te verstaan.
“Wat die grootste impak sal maak op jong verbruikers en diegene wat finansiële dienste vir die eerste keer gebruik, is dat daardie verbruikers hulself bemagtig met basiese inligting oor die finansiële dienste en produkte wat aan hulle aanbeveel word,” het die Kantoor gesê.
Die Ombud het bygevoeg dat ingeligte verbruikers beter geposisioneer is om adviseurs te kies wat op hul spesifieke behoeftes fokus, of dit nou begrotings behels, die maksimalisering van belastingvrye spaargeleenthede, beleggings vir die toekoms of die beskerming van inkomste teen onverwagte lewensgebeure.
PERSOONLIKE FINANSIES
