Terwyl die land onlangs Werkersdag herdenk het, het miljoene jongmense die ware betekenis daarvan bevraagteken om werk te vier in ‘n land waar die meerderheid van sy jeug werkloos bly.
Die jongste werkloosheidstatistieke skets ‘n selfs meer kommerwekkende prentjie. Suid-Afrika se algehele werkloosheidskoers het tot 32,7% toegeneem, terwyl jeugwerkloosheid steeds skerp styg en staan nou op byna 46% – en dit sluit steeds die uitgebreide definisie van werkloosheid uit. Die syfers dui op ‘n arbeidsmark wat sukkel om nuwe toetreders te absorbeer, veral jong mense wat die ekonomie vir die eerste keer betree.
Alhoewel daar geringe verbeterings in sektore soos vervaardiging was, bly die volhoubaarheid van hierdie geleenthede onseker. Baie van hierdie poste is seisoenaal, tydelik of kwesbaar vir ekonomiese skommelinge, wat langtermynstabiliteit moeilik maak vir jongmense wat betekenisvolle werk soek.
Jong swart vroue is steeds onder die ekonomies kwesbaarste groepe in die land – ‘n pynlike tendens wat oor verskeie kwartale konsekwent gebly het. Hierdie voortdurende werklikheid weerspieël diep strukturele ongelykhede wat steeds baie jongmense uitsluit van ekonomiese deelname.
Die voortgesette styging in jeugwerkloosheid is nie net nog ‘n statistiek nie; dit is ‘n ernstige nasionale bekommernis. Dit verduister die hoop en aspirasies van miljoene jongmense verder, veral namate die land Jeugmaand in Junie nader – ’n maand wat bedoel is om die stryd en drome van die jeug te eer. Vir baie jongmense wat in diens is, is die realiteit dikwels korttermyn, informele of ekonomies kwesbare werk wat min langtermyn sekuriteit of vordering bied.
Wat nog meer kommerwekkend bly, is die afwesigheid van ‘n dapper en dringende plan van aksie om werkloosheid onder die jeug aan te spreek. Die ekonomie sukkel steeds onder binnelandse druk en wêreldwye onstuimigheid, wat baie jongmense in siklusse van armoede en hopeloosheid laat vasgevang word. Ekonomiese druk, insluitend stygende brandstof- en bedryfskoste, plaas ook steeds druk op sektore soos vervoer en die breër gig-ekonomie, waar baie jongmense probeer klaarkom.
Jeugwerkloosheid is besig om buite beheer te raak. Dit kan nie meer as ’n sekondêre kwessie hanteer word of gereduseer word tot kwartaallikse statistieke en politieke gesprekspunte nie. Die land benodig dringend ‘n gekoördineerde reaksie van die regering, besigheid, arbeid en die burgerlike samelewing om volhoubare ekonomiese geleenthede vir die jeug te skep voordat ‘n hele generasie verlore gaan vir werkloosheid en wanhoop. Om hierdie kwessie aan te spreek verg meer as korttermyn-intervensies.
Suid-Afrika benodig sterker belyning tussen onderwys, vaardigheidsontwikkeling en sektore met werklike groeipotensiaal – insluitend digitale dienste, infrastruktuur, energie, landbou en entrepreneurskap. Werkgereedheid, werkplekblootstelling en werkgewergeleide opleidingspaaie sal van kritieke belang wees as jongmense betekenisvol aan die ekonomie wil deelneem.
PERSOONLIKE FINANSIES
