Enoch Godongwana, minister van finansies, het ‘sonde’ en brandstofbelasting verhoog, maar het ook inflasiegekoppelde verligting vir persoonlike inkomstebelastingbetalers in die 2026 Nasionale Begroting verskaf.
Persoonlike inkomstebelasting-hakies en -kortings sal ten volle aangepas word vir inflasie, wat ‘n bracket-kruipery voorkom.
“Ons stel ook bykomende belastingmaatreëls voor om die finansiële las op huishoudings en besighede te verlig deur persoonlike inkomstebelastingvlakke en -kortings ten volle in ooreenstemming met inflasie aan te pas.”
Voor die Nasionale Begroting was baie kommentators bekommerd dat daar geen inflasieverwante verhoging in belastinghakies sou wees nie. Gevolglik, het hulle gewaarsku, sal verbruikers teoreties meer verdien, maar hul besteebare inkomste sal daal.
Die tesourie het gesê die aanpassing sal help om besteebare inkomste te beskerm in ‘n tyd wanneer baie huishoudings finansieel beperk bly.
Die regering het ook voorgestel om belastingbevoordeelde spaaraansporings te bevorder. Die jaarlikse belastingvrye beleggingsbydraelimiet sal van R36 000 tot R46 000 styg, terwyl die perk op aftreefondsaftrekkings van R350 000 tot R430 000 sal styg.
Koste van sonde
Godongwana het gesê verhogings in sogenaamde “sondebelasting” is onvermydelik ondanks ‘n verbeterde inkomstevooruitsig. Die minister het vanmiddag die Parlement toegespreek en gesê: “Mevrou Speaker, verhogings tot sekere belasting is onvermydelik.”
Gevolglik sal die belasting op tabakprodukte in ooreenstemming met inflasie in 2026/27 styg, insluitend belasting op elektroniese nikotien- en nie-nikotienafleweringstelsels, het Godongwana aangekondig.
- Die belasting op ‘n pakkie van 20 sigarette styg van R22,81 tot R23,58.
- Pyptabak styg met 28 sent per 25 gram.
- Sigarettabak neem toe met 87 sent per 50 gram.
- Sigare styg met R4,56 per 23 gram.
Aksynsbelasting op alkoholiese drank sal ook met inflasie styg.
- ’n 340 milliliter blikkie bier of sider styg met 8 sent.
- ‘n 750 milliliter bottel wyn styg met 15 sent.
- ’n Bottel spiritus van 750 milliliter verhoog met R3,20.
Inflasie is 3,5%. Voor die begroting het Diageo gewaarsku dat ‘n verhoging van sowat 6% – in ooreenstemming met vorige jare – die belasting op ‘n bottel spiritus tot meer as R100 sal opstoot.
Brandstofverwante belasting sal ook styg.
Die algemene brandstofheffing sal met 9 sent per liter vir petrol en 8 sent per liter vir diesel verhoog. Daarbenewens sal die koolstofbrandstofheffing met 5 sent per liter styg vir petrol en 6 sent per liter vir diesel, terwyl die Padongelukkefondsheffing met 7 sent per liter styg.
Terwyl verbruikers meer vir alkohol, tabak en brandstof sal betaal, het Godongwana maatreëls aangekondig wat daarop gemik is om huishoudings teen bykomende inkomstebelastingdruk te beskerm.
Luister na die publiek
Klein besighede kry ook ‘n mate van verligting. In reaksie op Renette Oosthuizen, ‘n kleinsake-eienaar van Gauteng, wat die minister gevra het om asseblief die registrasiedrempel vir klein besighede tot R2 miljoen te verhoog, het Godongwana ‘n stap verder gegaan en dit ‘n bykomende R300 000 uitgestoot.
Die Nasionale Tesourie vra elke jaar Suid-Afrikaners om hul “wenke vir die begroting” in te stuur. Vanjaar het meer as 1 200 burgers vir ons hul menings en voorstelle gestuur, het die minister gesê.
Godongwana het ook gesê dat die kapitaalwinsbelastingvrystelling vir die verkoop van ‘n klein onderneming vir ouer persone van R1,8 miljoen tot R2,7 miljoen verhoog sal word.
“Dit geld vir klein besighede ter waarde van R15 miljoen in plaas van die R10 miljoen voorheen. Dit sal kleinsake-eienaars in staat stel om meer belastingverligting te ontvang wanneer hulle hul besighede verkoop,” het hy gesê.
IOL BESIGHEID
