Moroadi Cholota, die voormalige PA van Ace Magashule, voormalige Vrystaatse premier, behoort teen einde volgende maand te weet of haar vervolging voortgaan of nie.
Mlungisi Louw/Gallo Images/Volksblad
- Die Vrystaatse hooggeregshof het vroeër ‘n spesiale pleit van Ace Magashule se voormalige assistent, Moroadi Cholota, gehandhaaf waarin hy sy jurisdiksie betwis om haar vir bedrog en korrupsie te verhoor.
- Die konstitusionele hof het Vrydag die spesiale pleit vir heroorweging na die hooggeregshof teruggestuur.
- Nuwe argumente sal nou op 3 Februarie plaasvind.
Die voormalige Vrystaatse premier, Ace Magashule, se eertydse assistent, Moroadi Cholota, behoort teen einde volgende maand te weet of haar vervolging voortgaan of nie.
Cholota en haar medebeskuldigdes in die bedrog- en korrupsieverhoor wat verband hou met die asbesverwyderingstendersage, wat haar voormalige baas sowel as omstrede sakeman Edwin Sodi insluit, was Maandag terug in die Vrystaatse hooggeregshof in Bloemfontein.
Die hof het voorheen ’n spesiale pleit gehandhaaf wat sy jurisdiksie betwis om Cholota te verhoor op grond daarvan dat die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) – en nie die minister van justisie nie – haar uitlewering van die Verenigde State in 2024 versoek het.
Vrydag het die konstitusionele hof egter bevind dat dit nie genoeg was om Cholota se vervolging nietig te maak nie, en die saak teruggestuur na die hooggeregshof om die ander gronde waarop sy haar spesiale pleit gegrond het, te oorweeg.
Teen dié agtergrond is die saak tot vroeg in Februarie uitgestel vir verdere argumente.
Die hooggeregshof sal na verwagting twee weke daarna ‘n nuwe uitspraak lewer.
Cholota is tot 28 Januarie gegun om haar betooghoofde in te dien, en die staat is tot 2 Februarie gegun.
Argumente sal op 3 Februarie aangebied word, en uitspraak sal na verwagting op 18 Februarie gelewer word.
LEES | UPDATE: Uitlewering onwettig, maar verhoor sal voortgaan teen Magashule-assistent – ConCourt
Intussen is die hoofverhoor tot 2 Maart uitgestel.
Die saak handel oor ‘n mislukte projek van R255 miljoen om asbesdakke in lae-inkomstehuise in die Vrystaat uit te roei.
Die werk is, na bewering onreëlmatig, toegeken aan ‘n gesamentlike onderneming waarby Sodi se maatskappy, Blackhead Consulting, en Magashule betrokke was en ander staatsamptenare het na bewering vet terugskoppe in die proses gekry.
Na herhaalde vertragings het die verhoor uiteindelik verlede jaar aan die gang gekom.
Cholota het egter toe die spesiale pleit geopper, wat gelei het tot ‘n verhoor-binne-‘n-verhoor, en die verrigtinge het tot stilstand gekom.
Cholota, wat aanvanklik as ‘n staatsgetuie geïdentifiseer is, is uiteindelik uit die VSA, waar sy voorheen studeer het, uitgelewer om as ‘n beskuldigde tereg te staan.
LEES OOK | ConCourt stem in om die NVG se Cholota-uitdaging aan te hoor – en sy deurslaggewende uitleweringsappèl
Op die staat se weergawe het sy geweier om saam te werk met Valke-beamptes wat haar in 2021 ondervra het.
In haar spesiale pleidooi het Cholota volgehou dat haar vervolging effektief straf was omdat sy nie Magashule geïmpliseer het nie, en het gesê die staat het “gelieg vir/wanvoorgestel aan Amerikaanse owerhede dat daar redelike en waarskynlike rede is” vir die aanklagte teen haar asook dat sy ’n “vlugteling van die gereg,” ’n “vlugrisiko,” en deel van ’n sindikaat is.
Dit was ‘n uitspraak van Mei 2024 wat die Hoogste Hof van Appèl (SCA) in ‘n uitdaging gelewer het wat deur die Amerikaanse kunstenaar Jonathan Schultz teen sy dreigende uitlewering gebring is op aanklagte wat verband hou met die diefstal en verkoop van onbewerkte edelmetaal, wat Cholota se spesiale op die ou end gehandhaaf het. Terwyl uitleweringsversoeke histories altyd deur die NVG gerig is, het die SCA in wese bevind dat daardie mag op die Minister van Justisie geval het.
LEES MEER | Terwyl NVG onder skoot is oor Cholota, kondig Batohi voorbereidings vir Gupta-uitlewerings aan
Die konstitusionele hof het in sy uitspraak Vrydag in hoofsaak met die SCA saamgestem.
Dit het egter bevind dat dit nie outomaties beteken dat die hooggeregshof geen jurisdiksie het om Cholota te verhoor nie, en het gesê “‘n hof word slegs van sy kriminele jurisdiksie onthef in gevalle waar die uitoefening daarvan die regspleging in oneer sou bring”.
