Twee Suid-Afrikaners wat gewerf is om na Rusland te reis as deel van buitelandse indiensnemingskemas wat verband hou met die voortslepende oorlog in die Oekraïne, is dood.
Grafiese: Sharlene Rood. Beelde: Darren Stewart/Gallo Images; Verskaf/Nuus24; datawrapper.de.
- Ronald Lamola, minister van internasionale betrekkinge en samewerking, het gesê twee Suid-Afrikaanse mans is in die oorlog in die Oekraïne dood.
- Hy het geweier om die mans te noem, maar het gesê hul oorskot is in die proses om gerepatrieer te word vir begrafnis deur hul families.
- Die twee mans, het Lamola gesê, was nie onder die 17 mans wat deur MK Party-lede vir die oorlog gewerf is nie, maar is in ‘n aparte proses gewerf.
Twee Suid-Afrikaners wat gewerf is om na Rusland te reis as deel van buitelandse indiensnemingskemas wat verband hou met die voortslepende oorlog in die Oekraïne, is dood.
Dit is Donderdag in Durban deur minister van internasionale betrekkinge en samewerking Ronald Lamola bevestig.
Lamola het gesê die regering is bewus gemaak van die dood van die twee Suid-Afrikaners tydens sy voortgesette pogings om die terugkeer van ander landgenote wat na die konfliksone gereis het, te verseker.
Hy het egter beklemtoon dat die twee dooie mans nie deel was van die groep van 17 mans wat verbind is met die MK Party (MKP) se werwingsproses, wat die afgelope maande die fokus van openbare aandag was nie.
“Die waarvan ons bewus is, is twee waarvan ons bewus gemaak is wat gesterf het (sic), maar hulle was nie deel van die 17 nie. So dit behoort baie duidelik te wees … dit moet nie verwar word as deel van die 17 nie. Hulle was nie deel van die 17 nie. Maar dit is deel van ‘n ander werwingsveldtog of ‘n ander skema wat hulle daarheen geneem het,” sê Lamola.
LEES | Gebonde in gevegte: Van oorlogsone tot huis, gesinne herenig met mans terug van die Oekraïne
Lamola het nie gesê hoe die twee mans gesterf het nie, maar het gesê hulle was vegters in die konflik. Hy wou nie die twee noem nie en het gesê prosesse is aan die gang om hul oorskot te repatrieer sodat hul families dit kan begrawe.
Lamola het verduidelik dat die regering sedertdien ontdek het dat daar ander Suid-Afrikaners is wat deur afsonderlike werwingskemas na Rusland gereis het buite die wyd gerapporteerde groep, waarvan die bestaan die eerste keer deur News24 berig is.
Hy het gesê samewerking tussen die Suid-Afrikaanse regering en buitelandse owerhede het daartoe gelei dat die meeste Suid-Afrikaners van die voorste linies verwyder is, met prosesse wat nou daarop gefokus is om hul terugkeer huis toe te vergemaklik.
Hy het gewaarsku dat diegene wat aan die werwingskemas deelgeneem het, regsgevolge kan hê met hul terugkeer na Suid-Afrika.
Lamola het gesê:
Soos en wanneer hulle in Suid-Afrika aankom, moet die reg sy loop neem. Almal wat betrokke is by hierdie situasie, hierdie skema, moet aanspreeklik gehou word en daar moet gevolge wees.
Lamola het Suid-Afrikaners ook aangemoedig om buitelandse werkaanbiedinge by Suid-Afrikaanse diplomatieke missies in die buiteland te verifieer, en waarsku dat bedrieglike werwingskemas dikwels kwesbare werksoekers teiken.
Hy het bygevoeg dat die meeste van die 17 Suid-Afrikaners wat gewerf is deur prosesse waarby die MK Party betrokke is, nou teruggekeer het huis toe. Twee mans kon weens mediese redes steeds nie reis nie en bly in die hospitaal.
Lamola het gesê hulle moet oor ‘n paar weke terug huis toe reis sodra dokters in Rusland hulle geskik verklaar het om te reis.
Chrispin Phiri, woordvoerder van die departement van internasionale betrekkinge en samewerking, het Donderdag in ‘n verklaring gesê Lamola het die families van die onlangs gerepatrieerde mans wat onder die groep van 17 was, formeel ontmoet.
Lede van die groep en hul gesinne het die afgelope paar maande deurgaans aan News24 gesê dat hulle na Rusland gelok is omdat hulle glo dat hulle opleiding as lyfwagte vir die MK Party sou ondergaan, maar is toe mislei om kontrakte te onderteken wat in Russies geskryf is wat hulle nie verstaan nie, en wat hulle gedwing het om in die oorlog teen Oekraïne te veg.
“Minister Lamola het die regering se verligting oor die veilige terugkeer van hierdie burgers uitgespreek, met erkenning van die geweldige nood wat hul gesinne verduur het. Terwyl die spesifieke besonderhede rondom hul werwing aktief ondersoek word, het die Minister beklemtoon dat hierdie regeringsingryping ‘n uitsonderlike maatreël is wat geneem is om Suid-Afrikaanse lewens te bewaar,” lui die verklaring.
“Die veiligheid van ons burgers in die buiteland is ‘n prioriteit, maar ons moet duidelik wees: die omstandighede wat tot hierdie situasie gelei het, was hoogs onreëlmatig.”
LEES | Gebonde in gevegte: 4 keer terug huis toe, maar SA mans wat steeds in oorlogsone vasgekeer is, pleit om hulp
Phiri het gesê die ministerie is “diep bekommerd oor die verdagte omstandighede en roofsugtige werwingstaktieke wat gebruik word om burgers in gevaar te lok”.
“As ‘n werkaanbod in die buiteland te goed klink om waar te wees, is dit waarskynlik,” het Lamola in die verklaring gesê.
“Suid-Afrikaners word aangemoedig om uiterste omsigtigheid aan die dag te lê wanneer hulle internasionale werk nastreef, veral dié wat ‘sekuriteit’, ‘logistiek’ of ‘tegniese ondersteuning’ in hoërisikostreke behels,” het Phiri bygevoeg.
“Die regering gaan voort om die netwerke wat by hierdie werwingspogings betrokke is te ondersoek om te verseker dat diegene wat kwesbare burgers uitbuit die volle mag van die wet in die gesig staar.”
