UPDATE | Israel neem wraak nadat SA Israel se chargé d’affaires persona non grata verklaar het

Ariel Seidman, Israel se chargé d’affaires in Suid-Afrika.

• Suid-Afrika het die Israeliese chargé d’affaires Ariel Seidman tot persona non grata verklaar, met verwysing na oortredings van diplomatieke norme, insluitend beledigings van president Cyril Ramaphosa en protokoloortredings.
• Seidman moet Suid-Afrika binne 72 uur verlaat, in die jongste geval van diplomatieke spanning tussen Israel en Suid-Afrika.
• Israel het Vrydag wraak geneem en Suid-Afrika se ambassadeur by die Palestynse Owerheid in Ramallah geskors.

Israel het Vrydag wraak geneem nadat Suid-Afrika die chargé d’affaires van sy ambassade, Ariel Seidman, tot persona non grata verklaar het, het die departement van internasionale betrekkinge en samewerking Vrydag aangekondig.

“Premier Benjamin Netanyahu en Minister van Buitelandse Sake, Gideon Sa’ar, het besluit – na aanleiding van Suid-Afrika se valse aanvalle teen Israel in die internasionale arena en die eensydige, ongegronde stap wat geneem is teen die Chargé d’Affaires van Israel in Suid-Afrika – dat Suid-Afrika se senior diplomatieke verteenwoordiger, Minister Shaun Edward Byneveldt, persona non grata is en moet binne 72 uur na Israel se amptelike ministerie van buitelandse sake verlaat.

“Bykomende stappe sal mettertyd oorweeg word.”

Byneveldt is Suid-Afrika se ambassadeur by die Palestynse Owerheid in Ramallah.

Israel het geen gesag om hom te verdryf nie, maar kan sy toegang tot die Wesoewer belemmer.

Tel Aviv se plasing volg op die aankondiging deur Suid-Afrika se departement van internasionale betrekkinge en samewerking (Dirco) vroeër Vrydag dat Seidman 72 uur het om Suid-Afrika te verlaat.

“Hierdie beslissende maatreël volg op ‘n reeks onaanvaarbare skendings van diplomatieke norme en praktyke wat ‘n direkte uitdaging vir Suid-Afrika se soewereiniteit inhou,” lui ‘n verklaring van Dirco.

“Hierdie oortredings sluit in die herhaalde gebruik van amptelike Israeliese sosialemediaplatforms om beledigende aanvalle teen Sy Eksellensie President Cyril Ramaphosa te loods, en ‘n doelbewuste versuim om Dirco in te lig oor beweerde besoeke deur senior Israeliese amptenare.

“Sulke optrede verteenwoordig ‘n growwe misbruik van diplomatieke voorreg en ‘n fundamentele oortreding van die Weense Konvensie. Hulle het stelselmatig die vertroue en protokolle wat noodsaaklik is vir bilaterale betrekkinge ondermyn.

“Suid-Afrika se soewereiniteit en die waardigheid van sy ampte is onaantasbaar. Daar word van mnr Seidman verwag om binne 72 uur uit die Republiek te vertrek.

“Ons doen ‘n beroep op die Israeliese regering om te verseker dat sy toekomstige diplomatieke optrede respek vir die Republiek en die gevestigde beginsels van internasionale betrokkenheid toon.”

LEES | Wie is Israel se nuwe man in beheer van sy ambassade in SA? ‘Dit is ingewikkeld’

Betrekkinge tussen Suid-Afrika en Israel het vir ‘n aantal jare besonder ysig geraak en verder versleg nadat Israel militêre aanvalle op Gasa geloods het ná Hamas se aanvalle van 7 Oktober 2023.

In November 2023 het Suid-Afrika sy diplomate aan Israel onttrek, en Israel het sy ambassadeur in Suid-Afrika, Eliav Belotserkovsky, teruggeroep na Jerusalem “vir konsultasies”. Die Nasionale Vergadering het ‘n mosie aanvaar om die Israeliese ambassade in Suid-Afrika te sluit, maar hierdie mosie was nie afdwingbaar nie, en die ambassade het gebly, met Seidman as sy hoogste amptenaar sedert sy aanstelling in Augustus verlede jaar.

Suid-Afrika het in Desember 2023 die Internasionale Hof van Justisie (ICJ) in Den Haag genader om Israel se moord op Palestynse burgerlikes as ‘n volksmoord te verklaar – ‘n stap wat ook die VSA se woede ontlok het.

“Slegs wanneer Suid-Afrika sy ICJ-saak terugtrek, sal Israel ‘n nuwe ambassadeur stuur,” het David Saranga, die direkteur van die Digital Diplomacy Buro by die Israeliese Ministerie van Buitelandse Sake, vandeesweek aan News24 gesê.

LEES | ‘Ondeund’: AbaThembu-koning verblind Dirco met Israeliese besoeke, hospitaalskenkings

Hy was in Suid-Afrika terwyl die Israeliese ambassade verskeie gemeenskappe in die Oos-Kaap besoek het, saam met AbaThembu-koning Buyelekhaya Dalindyebo.

News24 het vroeër vandeesweek berig dat die Oos-Kaapse provinsiale regering en die nasionale regering onbewus betrap is van Dalindyebo se besoeke aan staatshospitale in die provinsie saam met Israeliese amptenare.

Op 13 November het die amptelike Israeliese ambassade-rekening op X geplaas in reaksie op ‘n BBC-artikel waarin Ramaphosa gesê het boikotpolitiek werk nie met betrekking tot die G20-leiersberaad nie, en noem dit ‘n “rare oomblik van wysheid en diplomatieke duidelikheid van president Ramaphosa”.