Die Suid-Afrikaanse Reserwebank se Monetêre Beleidskomitee (MBK) het besluit om rentekoerse onveranderd te hou op sy Januarie-vergadering, ondanks bemoedigende seine in die ekonomie.
Daar word verwag dat groei vanjaar beskeie sal versnel, met voorspellings wat dui op vlakke ver bo 1%, ‘n beduidende verbetering in vergelyking met die trae gemiddelde van 0,7% wat oor die afgelope dekade aangeteken is. Inflasie was intussen verlede jaar gemiddeld 3,2%, naby aan die Bank se nuwe 3%-teiken. Desember se syfer van 3,6% was effens hoër, maar ekonome meen dit weerspieël tydelike druk en dui die hoogtepunt aan voordat inflasie in 2026 verder begin afneem.
Frank Blackmore, hoofekonoom by KPMG Suid-Afrika, het die Bank se versigtige houding verduidelik: “Terwyl die vooruitsigte vir groei en inflasie bemoedigend is, het die Reserwebank beklemtoon dat risiko’s bestaan.
“Dit sluit in eksterne druk soos geopolitieke en handelsverwante onsekerhede, en interne risiko’s soos potensiële stygings in geadministreerde pryse, veral elektrisiteitstariewe. Die risiko’s is breedweg gebalanseerd, maar dit hou steeds opwaartse risiko’s vir inflasie in.”
Vir verbruikers bring die besluit stabiliteit eerder as onmiddellike finansiële verligting. Hayley Parry, geldafrigter en fasiliteerder by 1Life’s Truth About Money, sê huishoudings het gehoop op ‘n verlaging, veral met ekonome wat later vanjaar verlagings van tot 0,5 persentasiepunte voorspel.
“Die MBK se besluit om rentekoerse vandag onveranderd te laat, bring sekerheid, maar nie verligting nie, vir Suid-Afrikaanse huishoudings. Voorspelbaarheid maak saak. Wanneer gesinne weet hul verband- en leningterugbetalings sal nie verander nie, kan hulle meer effektief beplan en onverwagte skokke vermy,” sê Parry.
Parry sê dat die tydsberekening beduidend is, met die regering se jaarlikse begrotingsaankondiging wat in Februarie moet wees.
“Dit is die perfekte oomblik vir huishoudings om hul eie begrotings te hersien. Stabiliteit stel gesinne in staat om gebiede te identifiseer waar besteding beheer kan word en vir die toekoms voor te berei. As besnoeiings wel later vanjaar kom, kan hierdie tydperk van sekerheid strategies gebruik word, hetsy om skuld meer aggressief af te betaal of om spaargeld ‘n hupstoot te gee.”
Tando Ngibe, senior bestuurder by Budget Insurance, beklemtoon die praktiese impak van die besluit op alledaagse huishoudings. “Met die repokoers bestendig op 6,75% en die prima rentekoers op 10,25%, sal maandelikse skuldterugbetalings nie styg nie,” het Ngibe gesê. “As jy ‘n huislening, gefinansierde motor, persoonlike lening of kredietkaart het wat aan die prima koers gekoppel is, bly jou paaiemente dieselfde.”
Ngibe wys op beperkte inflasie en ‘n sterker rand as positiewe ontwikkelings. “Inflasie op 3,6% is steeds binne die Bank se teiken, en die sterker rand het gehelp om kostedruk te verlig. Vir verbruikers is dit ‘n goeie tyd om jou begroting te hersien, hoërenteskuld af te betaal en ‘n noodfonds te bou. Vermy die aangaan van nuwe krediet tensy dit nodig is, want toekomstige besnoeiings is nie gewaarborg nie.”
Terwyl die Reserwebank se besluit diegene wat hoop op onmiddellike verligting kan teleurstel, stem ekonome en verbruikerskenners saam dat die stabiliteit wat dit bied waardevol is. Met inflasie wat na verwagting laer sal neig en groei wat tekens van verbetering toon, het huishoudings sowel as besighede die geleentheid om hulself te posisioneer vir potensiële rentekoersverlagings later in die jaar.
Vir nou is die boodskap duidelik: bestendige terugbetalings, beperkte inflasie en versigtige optimisme definieer die ekonomiese landskap wat op pad is na 2026.
* Maleke is die redakteur van Persoonlike Finansies.
PERSOONLIKE FINANSIES
